X
Menu

Tez Savunması Nasıl Yapılır

Tez Savunması Nasıl Yapılır

Tez savunması nedir, tez savunması sunumu nasıl yapılır, tez savunmasında nelere dikkat edilmelidir, tez savunması süreci nasıl geçer, tez savunmasına nasıl hazırlanılmalıdır gibi soruların cevaplarını vereceğiz.

Bu yazıyı özellikle yazma gereği duyuyoruz çünkü tez savunmasında pek çok aday gereksiz yere heyecanlanabilmekte ve gerginlikle yanlış ifadeler kullanabilmekte ya da yanlış hareketler yapabilmektedir. Bu da başarısızlığa yol açabilmektedir. Tez savunması sürecini tüm detayları ile inceleyeceğimiz bu yazının şimdiden herkese yararlı olmasını temenni ederiz. Elbette lisans eğitimi sonunda da bir tez yapılmaktadır ve küçük de olsa bir tez savunması süreci olmaktadır bu açıdan burada yazdıklarımızın çoğu lisans öğrencileri için de geçerlidir fakat bu yazı daha çok yüksek lisans ve doktorada yapılan tez savunmaları sürecine yöneliktir.
Tez Savunması Süreci Hakkında Genel Bilgiler

Bir lisansüstü öğrencisi tez kapsamındaki çalışmalarını bitirdikten sonra tezin değerlendirilmesi sürecine geçilebilir. Bu sürecin ilk aşaması jürinin belirlenmesidir. Lisansüstü eğitimlerde neredeyse bütün okullarda jürideki hocalardan belli bir kısmının okul dışından olması şartı vardır. Bu yüzden danışman, öğrenci ile birlikte öncelikle okul dışından gelecek jüriyi belirler. Bu jüri belirlenirken tezin konusuna yönelik bilgi sahibi olan ve o konuda çalışmalar yapmış hocalar seçilmeye özen gösterilir. Belirlenen hoca ile yazışılır ve hoca da jüri olmayı kabul ederse resmi süreç başlar. Öncelikle savunma için bir tarih belirlenir. Sorasında ise tüm jüri üyeleri ve savunma tarihi enstitüye bildirilir. Ayrıca tezin bir kopyası tüm jüri üyelerine ve talep etmesi durumunda enstitüye verilir. Jüri üyeleri tezi incelerler ve genel hatlarıyla değerlendirerek sunuma hazırlıklı biçimde gelirler. Savunma günü öğrenci büyük bir toplantı odasında tezini ana hatlarıyla jüriye ve diğer dinleyicilere sunum slaytları aracılığıyla anlatır. Daha sonra jüri tezle ilgili sorularını sorar ve öğrenciyi dışarı alırlar. Öğrenci dışarı çıkınca jüri öğrenciye dair kararını verir. Öğrenci tekrar içeri çağrılarak karar öğrenciye hemen o an bildirilir.

Tez Savunmasında Dikkat Edilmesi Gereken Konular

-Sunumdan bir gün önce mümkünse aynı sunum boş bir salonda danışmana yapılmalı bu mümkün değilse de aday boş bir odada bu sunumu kendi kendine yapmalıdır. Bu prova sayesinde aday sunumda kendisine daha fazla güvenecektir.
-Savunma günü spor kıyafetlerden ve her türlü aşırılıktan (makyaj, saç, sakal vs.) kaçınılmalı, sade ve resmi bir kıyafet tercih edilmelidir.
-Sunumdan belli bir süre önce sunumun yapılacağı salon ve elektronik düzenekler kontrol edilmeli, teknik bir problem varsa personelden yardım istenilmeli ve sorun sunum saatine kadar çözülmelidir.
-Sunum saatinden 15 dakika önce savunma yapacak kişi salona gitmeli ve hem sunumu hazır etmeli hem de gelenleri karşılamalıdır.
-Sunum için slaytlar powerpoint ya da latex gibi ortamlarda hazırlanabilir. Bilgisayarlar arası işletim sistemlerinden vs. kaynaklı bir problem yaşamamak için sunum günü mümkünse aday sunumu hazırladığı bilgisayarı salona getirerek kullanmalıdır. Slaytlarda sade ve olayın ciddiyetine uygun bir tema kullanılmalı, çiçekli böcekli, aşırı renkli temalardan kaçınılmalıdır.
-Jüri tam olarak sunum saatinde salona gelecek ve danışmanınız kısa bir giriş yaptıktan sonra sözü size bırakacaktır. Bu noktada öncelikle tüm jüriye ve dinleyicilere hoş geldiniz denerek söze başlanmalı ve kısa bir giriş yapılmalıdır. (Neden o gün orada toplanıldığı, konunun ne olduğu, tezde kiminle çalışıldığı vs. konularında) Bu giriş heyecanın atılması için ve dinleyicileri motive etmek için güzel bir başlangıçtır. Doğrudan ilk slaytı açıp konuya girmek motivasyon düşürücü bir unsurdur.
-Savunmanın en can alıcı noktalarından birisi savunmanın süresidir. Çok uzun süren tez savunmaları bir başarı göstergesi değil aksine jüriyi sıkan ve adayın puan kaybetmesine yol açan bir durumdur. Benzer durum çok kısa sunumlar için de geçerlidir. Bu yüzden sunum süresi iyi ayarlanmalıdır. Gereksiz detaylar içeren slaytlardan ve laf kalabalıklarından kaçınılmalı, tezin önemli ve özgün yanlarını içeren slaytlara yer verilmelidir. Tezin konusuna, çalışma alanına ve pek çok başka faktöre göre değişse de okul tarafından aksi belirtilmediği sürece 45 dakika dolaylarında bir sunum süresinin en ideal süre olduğu söylenebilir.
-Sunum yalın bir Türkçe ile yapılmalı, çok uzun ve anlaşılması zor cümlelerden kaçınılmalıdır. Anlatılmak istenen ifadeler en basit ve en anlaşılabilir cümlelerle anlatılmalıdır.
-Sunum esnasında sesin gereksiz yere alçaltılmasından ve yükseltilmesinden kaçınılmalıdır. Benzer şekilde sabit bir ses tonuyla slaytların gelişigüzel okunması da doğru bir davranış değildir.
-Aceleci veya heyecanlı bir tavırdan, gergin yüz ifadelerinden kaçınılmalıdır.
-Sunum sonunda jüri ve dinleyicilere teşekkür edilerek söz tekrar jüriye bırakılmalıdır.
-Jürinin sorduğu sorulara açık ve anlaşılır şekilde cevap verilmelidir. Eğer cevabı bilinmeyen bir soru ile karşılaşılırsa buna cevap olarak laf kalabalığı yapmak yerine o kısmın gözden kaçtığı ilk fırsatta inceleneceği belirtilebilir. Ya da doğrudan bilinmediği söylenebilir. Çünkü laf kalabalığı yapmanız jürinin gözünden kaçmayacaktır ve size eksi puan olarak yansıyacaktır. Diğer taraftan, zaten hiç kimse sizden her şeyi bilmenizi beklememektedir.
-Bir soruya cevap verilemediğinde heyecanlanmaktan ve gerilmekten kaçınılmalı, sakin bir şekilde devam edilmelidir. Diğer türlü, yüzünüzdeki o gerginlik jüriye yansıyacak ve süreç olumsuz bir havada devam edecektir.
-Jüriye cevap verilirken nazik ve anlayışlı olunmalı, sinirli ve kaba bir yaklaşımdan kaçınılmalıdır. Özellikle cevabını bilemediğiniz bir soru sonrası jüriye sert ve gereksiz ifadeler kullanmanız, işi şakaya vurup ciddiyetten uzak yorumlar yapmanız jürinin sizi olumsuz değerlendirmesine yol açabilir. Bu yüzden her ne olursa olsun sakin olmak ve bildiğiniz kadarıyla cevaplar vermek en doğru tutumunuz olacaktır.

Bir daha altını çizmek gerekirse jüri (veya dinleyiciler) zaten sizden her şeyi tam olarak bilmenizi beklememektedir ve en mükemmel tezi bile dinlediğinde jüri mutlaka soracak bir şeyler bulabilir. Bu soruları geleceğe yönelik yapıcı eleştiriler ve yol göstericiler olarak düşünmeniz yararınızadır. Bu soruları da dikkate alarak ilerde bu konudaki çalışmalarınıza yön verebilirsiniz. Benim tezime yönelik çok soru soruldu, tezim kötü mü oldu acaba gibi bir düşünceye kapılmanız ve bu sebeple sorular geldiğinde gerilmeniz heyecanlanmanız doğru değildir. Son olarak sunum günü çok fazla dinleyicinin olması da endişelenecek bir durum değildir. Akademik kariyer hedefleyen pek çok kişi uluslararası sempozyumlarda konferanslarda konunun uzmanı onlarca hatta bazen yüzlerce kişiye bildiriler sunacaktır bu bağlamda tez savunmaları da güzel bir başlangıç ve pratik olacaktır.

Tez Nedir ?
Tez Hazırlama Süreci Nasıl Olmalıdır?
Tez Analizi ve Veri Toplama Nasıl Yapılır ?
Tez Yazarken Dikkat edilmesi Gerekenler Nelerdir ?
İntihal Nedir? Tespiti Nasıl Yapılır?
Literatür Taraması Nasıl Yapılır?
Tez Konusu Nasıl Seçilir?
Tez Savunması Nasıl Yapılır?
Tez Özeti Örnekleri
Tez Önsöz ve Teşşekür Örnekleri

www.uludagtezmerkezi.com Bir UTM akademik danismanlik hizmetidir.